Қош бол, қазақтың абыз ақсақалы!

Қазақ елі ауыр қазаға ұшырады. Белгілі абайтанушы, әдебиеттанушы ғалым, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының және «Түркі әлеміне қызмет» халықаралық сыйлығының иегері Мекемтас Мырзахметұлы өмірден өтті.
Мекемтас Мырзахметұлы 1930 жылы Түркістан облысы, Түлкібас ауданы, Майтөбе ауылында дүниеге келген. Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтының (қазіргі Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті) филология факультетін (1953), аспирантурасын (1964) бітірген.
1953–1961 жылдары Низами атындағы Ташкент педагогикалық институтында кафедра меңгерушісі, декан, проректор болып қызмет атқарды.
1969–75 жылдары ҚазПИ-де доцент, 1975–91 жылдары Қазақстан ҒА М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтында ғылыми қызметкер, абайтану бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарды.
1991–2000 жылдар Қожа Ахмет Яссауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің кафедра меңгерушісі‚ Яссауи ғылыми лабораториясының меңгерушісі, әдебиет және этнофилология ғылыми-зертттеу орталығының директоры болды.
2002–2003 жылы Түркітану ғылыми-зерттеу институтының директоры, 2000 жылдан М.Х. Дулат атындағы Тараз мемлекеттік университетінде қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі және «Түркі халықтары әдебиетінің тарихы” ғылыми-зертттеу орталығының директоры, “Бауыржантану” ғылыми-зертттеу орталығының бас ғылыми қызметкері қызметтерін атқарды.
Мекемтас Мырзахметұлының зерттеу еңбектерінде абайтану мен мұхтартану, бауыржантану, яссауитану, Абайдың ақындық зертханасының жайы, ақын мұрасының рухани нәр алған қайнар көздері, Абай мұрасының шығыспен байланысы терең зерттеле бастады. Қараханидтер заманынан бастау алған кемел адам мәселесі Жүсіп Баласағұнидың “Құтадғу білік” дастанында қамтылып, Яссауидің “хал ілімі” (камили инсани) арқылы негізделіп, Абайдың “толық адам ілімі” арқылы дәстүрлі жалғастық тауып даму жолдары жәуанмәртлік, яғни иманигүл (үш сүю) жайындағы Абай танымдары негізінде талданып‚ бір жүйеге түсірілді. Абай шығармаларын жаңа қырынан талдап, ондағы айтылмай келген шығыстық мәселелер мен танылмай келген ойларды, шығыстық термин сөздерді бүгінгі күн талабы тұрғысынан жаңаша қорытып, ғылыми айналымға түсірді.
Абайтанудың библиография көрсеткіштерін құрастырып (1965, 1988, 1995), алғы сөздерін жазды. “Абай” энциклопедиясы мен М.Әуезовтің 20 томдық, 50 томдық шығармалар жинағын шығаруға атсалысты.
Мекемтас аға зейнетке шыққаннан кейін де тыным таппай еңбек етті. «Jas Qazaq» газетіне берген бір сұхбатында: «Демалып, өз-өзіме қарауға уақыт жоқ. Шамам жеткенше халыққа қажетті дүниені жарыққа шығарып кетуім керек», — деген еді.

Jas Qazaq ұжымы Мекемтас ағамыздың отбасы, туған-туыстарының қайғысына ортақтасып, көңіл айтады.