Ассамблея жастары: Ұлттық құрылтай саяси трансформацияның көрсеткіші болды

Қызылорда қаласында өткен V Ұлттық құрылтайда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев саяси реформалардың жүйелілігі мен сабақтастығына ерекше назар аударды. Бұл жиын елдің қоғамдық-саяси дамуы үшін маңызды жаңа кезеңнің басталғанын көрсетті. Президент ұсынған бастамалар билік пен қоғам арасындағы диалогты тереңдетуге, өкілді биліктің сапасын арттыруға, өңірлік теңсіздікті қысқартуға және «Жаңа әділетті мемлекет» моделін институционалдық тұрғыдан нығайтуға бағытталған. Осы орайда Республикалық қоғамдық бірлестік «Ассамблея жастарының» төрағасы Тимур Жұмырбаев Ұлттық құрылтайда айтылған бастамалардың мәні мен маңызына қатысты өз пікірін білдірді.
– Президент Қызылордадағы Құрылтайда реформалардың жүйелілігі мен сабақтастығын ерекше атап өтті. Сіздің ойыңызша, қазіргі бастамалардың алдыңғы саяси реформалардан басты айырмашылығы неде?
– Мемлекет басшысының Қызылордада өткен V Ұлттық құрылтайдағы баяндамасында айтылған бастамалар саяси реформалардың аса маңызды жаңа кезеңінің бастауын білдіреді. Бұған дейін Парламенттік реформа жөніндегі Жұмыс тобы мүшелерімен өткен кездесуде Президент елдегі саяси трансформацияға қатысты негізгі идеяларын жария еткен болатын. Қазақстан бүгінгі таңда болашақ ұрпақ үшін маңызын асыра бағалау мүмкін емес тарихи шешімдер қарсаңында тұр. Іс жүзінде қоғамдық-саяси өмірдің жаңа негіздерін айқындайтын сапалы жаңа Конституцияны қабылдау күтілуде.

– Мемлекет басшысы Ұлттық құрылтайдың қоғам мен билік арасындағы диалог алаңы ретіндегі рөлін күшейтуді ұсынды. Сіздің ойыңызша, бұл институттың нақты саяси шешімдерге ықпал ету тетіктері қалай жұмыс істеуі тиіс?
– Президент Қазақстанның Халық Кеңесін құру туралы бастама көтерді. Бұл қоғамдық диалог қағидаттарын институционалдық тұрғыдан нығайтудың маңызды қадамы болмақ. Аталған орган Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Ұлттық құрылтайдың функцияларын өзіне біріктіреді. Бұл институттар өздерінің тарихи миссиясын орындап, алдағы уақытта трансформацияланатын болады.
Сонымен қатар мемлекет «Әралуандылықтағы бірлік» қағидатын ұстану саясатын жалғастырады. Бұл қағида елдің мемлекеттік саясатының берік негіздерінің бірі болып қала береді.

– Саяси жүйені жаңғырту аясында айтылған бастамалар Қазақстандағы өкілді биліктің сапасына қалай әсер етеді деп ойлайсыз?
– Құрылтайдың трансформацияланып, бұл атаудың жаңа Парламентке берілуі реформалардың сабақтастығы мен жүйелілігін көрсетеді. Ұлттық құрылтай ел мен қоғам үшін маңызды бастамаларды талқылаудың тиімді алаңына айналды, түрлі әлеуметтік топтардың мүддесін көрсете білді. Сондықтан дәл осы қағидаттардың жаңа Парламенттің іргетасына айналуы заңды.
Алдағы кезеңде азаматтық қоғам институттары, әсіресе жастар ұйымдары өз аудиториясымен терең әрі жүйелі түсіндіру жұмыстарын жүргізуі аса маңызды. Реформалардың мәні қоғамның барлық санатына түсінікті болуы тиіс.

– Президент өңірлерді дамытуға, соның ішінде Қызылорда облысына ерекше көңіл бөлді. Бұл бастамалар өңірлер арасындағы әлеуметтік-экономикалық теңсіздікті қысқартуға қабілетті ме?
– Реформалардың табысты болуының басты шарты – қоғамдағы бірлік пен келісім. Әрбір азамат қабылданатын шешімдердің және алдағы өзгерістердің маңызын терең түсінуі қажет.
«Адал азамат» және «Заң мен тәртіп» тұжырымдамалары қазіргі қоғам менталитетінің ажырамас бөлігіне айналуы тиіс. Бұл әрбір қоғамдық қатынас субъектісінің жауапкершілігін арттыруды көздейді. Сондықтан референдум өткізу – бүкілхалықтық жауапкершілік мәселесі. Біз елдің болашақ саяси қаңқасын қалыптастырып жатырмыз.

– Президент қоғамның саяси мәдениетін арттыру қажеттігін атап өтті. Бұл бағытта Ұлттық құрылтай қоғамдық санаға нақты ықпал ете ала ма?
– Ұлттық құрылтай алаңында дәстүрлі түрде адамгершілік тәрбие мен мінез-құлық мәдениеті мәселелері көтеріледі. Айта кету керек, бұл тақырып тек жастар үшін ғана емес, бүкіл қоғам үшін өзекті.
Осы тұрғыда «Таза Қазақстан» акциясы кең мағынаға ие болып отыр. Бұл тек қоршаған ортаның тазалығы емес, сонымен қатар мінез-құлық пен сананың тазалығы.
Біздің жастар ұйымы бұл бастаманы жүйелі түрде, әсіресе ауылдық жерлерде, оқушы және жұмысшы жастар арасында дамытып келеді. Қалалық кеңістіктерді, су айдындарын, демалыс орындарын тазалау, Достық үйлерінің аумақтарын абаттандыру, ағаш отырғызу секілді бастамалар алдағы уақытта да жалғасады.

– Қызылордадағы Құрылтайда айтылған бастамаларды реформалардың жалпы логикасында бағаласақ, олар «Жаңа әділетті мемлекет» моделін институционалдық тұрғыдан қаншалықты нығайта алады?
– Президент шынайылық пен ел дамуына нақты үлес қосуға негізделген жасампаз патриотизм көріністерін қолдау қажеттігін атап өтті. Қазіргі жастар арасында мұндай мысалдар өте көп. Бұл бір жағынан қуантады әрі үміт сыйлайды. Біздің патриотизміміздің айқын көрінісі – мемлекеттік рәміздерге құрмет, мемлекеттік тілге адалдық, жоғары жауапкершілік пен қоғам игілігі жолындағы нақты істер болуы тиіс.

Сурет: gov.kz